miércoles, 16 de marzo de 2022


Un reparto para unha guerra


Cando os italianos inventaron para a historia do cinema o “spaguetti western” crearon ao mesmo tempo un código simple que permitía identificar perfectamente os “bos” e os “malos”, aínda que todos, desde o pistoleiro do poncho ata o mexicano da marihuana non pasaban de ser asasinos sen desculpa. Pero, daquela, un sentábase no cine e se divertía coas aventuras mortíferas de “El Bueno, el Feo y el Malo”, sabendo perfectamente quen era quen nese paradigma con música de Morricone.


Volvín lembrar aqueles filmes cando se nos deu por inaugurada a guerra na Ucraína. Unha estraña guerra que non se sabe se empezou, nin quen a empezou; o que si se sabe é que os papeis xa están repartidos e xa sabemos, antes de nada, quen é o Bueno, o Feo e o Malo (ademais de actores secundarios, extras con palabra e masas humanas en movemento) Se preguntáramos a calquera dos centos de persoas que se manifestan co Non á Guerra, como é esa guerra e por que se está a facer, seguro que non atopariamos unha soa contestación decente. Sabemos, iso si, que Vladimir Putin é o Malo, o que mata mulleres e nenos e invade un país que ven a ser o Bueno (colectivo). Pouca xente coñece os prolegómenos, os motivos iniciais e, o que é peor, esquecemos todas as demais guerras que existen agora mesmo polo mundo adiante. 


Dicíame o outro día meu amigo Tonio que cando comeza unha guerra, a primeira vítima é a verdade. A frase non é del, pero é unha norma xornalística que nos incumbe tanto a el coma min pola nosa profesión. E a verdade, ou, mellor dito, a mentira, as miles de mentiras, circulan sen filtro algún polas redes sociais. Se facemos un pouco de historia podemos lembrar que a guerra de Vietnam foi a primeira en ser filmada case en directo, os xornalistas estaban alí a fotografar, escribir e contar e filmar para as televisións do mundo o que sucedía case ao momento, incluído o disparo na cabeza daquel prisioneiro atado, unha icona representativa daquel tempo. 

A guerra de Iraq deu un paso adiante: comezou a unha hora en punto, para beneficio das televisións que a difundiron en directo, como se fose un partido de fútbol (lembran aquelas explosións no escuro dunha noite, unha especie de xogo de luces?). Despois chegaron visións en directo dunha guerra ignominiosa para maior beneficio da familia Bush, na que España participou cun barco e Marta Sánchez (unha magnífica forma de facer o parvo).

Pero esta guerra, aínda en fase de entendemento e con intentos de conversas para tratar de recompoñer unha situación confusa, vai máis ala. A tecnoloxía dos telefoniños permítenos estar en directo no cerne da cuestión; as imaxes xa non pertencen a arriscados xornalistas que poden ser mortos por disparos de calquera (lembren Couto ou Anguita no Iraq) senón a calquera veciño que a manda a un grupo de “guasaps” que acaba nun telediario . Nunha polémica amistosa coa miña filla (unha das poucas interlocutoras válidas que teño para casos coma este), chegamos ás conclusións seguintes: antes eran os periodistas os que informaban e agora somos todos (incluídas as vítimas da guerra). As noticias falsas existen sempre que hai información: por intención (no caso dos medios de comunicación) ou por non saber ser obxectivos nin contrastar (no caso das persoas de “a pé”). A “democratización da información” e a “dixitalización da información” están aquí: viñeron para quedarse. E teñen todo o poder gracias, en parte, á falta da credibilidade da neutralidade periodística (quen se fía hoxe en día das noticias “oficiais”?). 

Mudaron os tempos, pero non todo para mal: agora todo o mundo ten un arma de información conectado por 4G. Iso fai que todos poidamos xogar a ser xornalistas no momento. E iso fai que a emisión de información se multiplique por mil, e chegue a nós ó segundo. A parte boa é que puntos de vista que antes nunca pasarían á posteridade, se difunden porque non necesitan do apoio da editora do xornal. 

A parte mala é que a sobreinformación emborracha e nos deixa apampanados e require dun esforzo que non somos quen de facer. 

Ao final estamos tan esgotados de traballar, tan atordados de tanta información e tan sobreexcitados de tanta manipulación, que necesitamos máis que nunca que nos dean mastigada a conclusión que temos que ter de cada tema e o reparto de personaxes.

Cerimonia da confusión


Xa temos unha guerra, xa temos os personaxes, temos imaxes sen filtro e seguimos sen explicacións claras dos porqués. Contemplamos a fuxida de mulleres e nenos mentres toda Europa organiza caravanas de autobuses e taxis para ir a Polonia; contemplamos aos políticos de toda Europa facéndose os chulitos (a algúns só lle falta o poncho de Clint Eastwood) e respirando porque mentres os cidadáns están convencidos dunha guerra cos papeis xa repartidos, non piden explicacións polas falcatruadas nacionais (a xentiña como Boris Johnson, metido en puro esterco político veu a salvalo a confusión ucraniana e agora é un líder guerreiro).

A xeopolítica mundial utiliza unha vella estratexia: poñer o foco nun punto (Ucraína) e deixar ás escuras o resto das guerras organizadas en todo o mundo polos mesmos gobernos, co respaldo das grandes corporacións e oligarquías, que actúan na sombra para beneficiarse do caos económico e humano. Mentres nos poñen de moda Ucraína esquecemos que existen polo menos unhas 60 guerras máis, das cales unhas dez son similares á de Ucraína con resultados en mortos e fuxitivos moi superior a esta. As de Yemen e Arabia (España vende armas a este conflito –a un país non democrático e feudal como Arabia, que executa 81 persoas só nun día–, por valor de 2.800 millóns de euros; unha boa maneira de pedir o Non á Guerra e facer caixa por detrás). Temos os conflitos esquecidos de Birmania, Afganistán, Etopía, Somalia e o Kurdistán, e os de Irael e Palestina (ocupación de territorios similar a ocupación de Hitler na II Guerra Mundial  –a teoría do “espazo vital”–), sen esquecer que na Ucraína mantiñan un conflito armado con Donban desde 2014.

Todas estas guerras quedan tapadas para o mundo pola novidade actual.

Pero hai que lembrar que polo medio anda a OTAN, á que pertence España despois que aquel presidente cuxo nome non mencionarei, que armou un referendo para meternos de cabeza nunha organización armada na que, de entrada, non queríamos entrar. Lémbranse do que votaron naquel referendo? E do cabreo posterior? Pois ben, estamos metidos nesa organización militar a maior beneficio das industrias de armas. Todo ao servizo dos Estados Unidos de América, que ven a sen o patrón da OTAN (hai uns días, un alto militar portugués pronunciaba unha frase memorable: “A NATO  –eles chámanlle así– é os USA, todo o resto é paisaxe”. Esa OTAN-NATO é a pedra fundamental desta guerra: Estados Unidos mete a OTAN-NATO na Ucraína, que é como meter o raposo no galiñeiro, e consegue cabrear ao Malo do filme, e con iso xa está armada, as consecuencias, que calquera podería anticipar, son as que aí están: un territorio desestabilizado, un continente (Europa) recibindo fuxidos sen estrear (os africanos das pateiras pasan ao esquecemento) mentres os Estados Unidos, na distancia contempla o negocio e o mundo faille boicot ao gas e o petróleo rusos, colapsa as exportacións ucranianas do millo e o aceite de xirasol, e os oligarcas fan subir os prezos da enerxía, dos bens de consumo e da vida en xeral. O mundo xa é máis pobre pola parte dos pobres, e máis rico pola selecta parte dos ricos. Ese parece ser o resume dun conflito difícil de entender, o único claro: metemos a OTAN, escangallamos o equilibrio internacional e nos forramos. Mentres os pequenos políticos locais fan minutos de silencio e poñen bandeiras ucranianas, nunhas cerimonias inútiles, os grandes políticos internacionais fan negocios. Iso é o que hai. Porque queremos que iso sexa o que hai. E porque non pedimos contas aos gobernos que están máis atentos a cumprir coas normas das oligarquías internacionais que a satisfacer aos cidadáns e procurar que todos e cada un dos cidadáns poidan vivir decentemente e cada país, tal e como manda todas as constitucións. do mundo enteiro.

martes, 22 de febrero de 2022

 Antes de mudar os tempos (e as vontades)


(Escrito para a homenaxe a José Afonso en Redondela, 26-Feb-2022)


Situémonos. No tempo e no espazo. O tempo: antes daquel 25 de abril de 1974. O espazo: por aquí adiante. Daquela, Portugal era un país alleo, de onde viñan pequenos estraperlos de café e cobre; había unha fronteira fluvial e unha ponte de ferro en Tui, que se podía cruzar se se tiña un “pase-de-frontera” expedido polo Goberno Civil.  Un día, mellor dito, unha noite a Rádio Renascença, unha emisora que eu escoitaba porque tiña as novidades musicais de Inglaterra, tocou a iso da media noite unha canción que xa puxeran outras veces e que chamaba a atención polo insólita: “Grandola, vila morena” E aí empezou outra Historia de Portugal e, como unha pandemia, tamén en Galicia e tamén en España.

Pero as fronteiras seguían no seu sitio, na ponte de ferro, cunha Aduana pola beira de acá e unha Alfándega pola de alá. Pero o asunto xa era distinto, sacamos todos uns pasaportes verdes cunha aguia imperial que nos permitía cruzar a ver que pasaba no outro lado. E comezamos a descubrir a vida de alén e a xente do alén comezou a descubrirnos. Os que vivíramos tempos de estudantes na Compostela do 68 (si, eu estiven tamén no paraninfo de Medicina na presentación das Voces Ceibes, e si, tamén estiven no campo de fútbol do campus para ver o concerto, interrompido pola chuvia, de Raimon)  eses dos que falo descubrimos outras musicas, e fomos a Portugal, cos nosos coches pequenos por aquelas estradas de paralelepípedos e, de volta, traíamos manteiga salgada, Mateus Rosé, un Ferreira do Porto e as Cantigas de Maio de José Afonso. O material comestible viña ven á vista, o disco, agachado debaixo dos asentos. E cando nos preguntaban se tiñamos algo que declarar, sempre me viña á memoria aquela canción de Georges Moustaki: “je declare l'état de bonheur permanent”

Aquel disco prohibido, cun deseño simple, unhas mans de cores sobre un fondo branco, foi un fito importante en todos os que fedellabamos nos eidos das músicas. Non só pola importancia do autor e o seu papel entre fronteiras, senón porque alí había outra dimensión, outro xeito de facer cancións, unha inxente mistura de estilos, folclores, utilización das palabras como nunca se vira antes. Son músicas que resistiron ó paso dos anos e aínda hoxe teñen o valor que tiveron no seu tempo e momento. 

José Afonso era, dentro do contexto portugués, e mesmo mundial, un cantante e compositor distinto, único. Os seus discos conseguían interesarnos ata o punto de facer de cada canción un estudo en profundidade; aparentemente eran músicas e letras sinxelas, pero en canto se rascaba un pouco na codia da canción, a cousa era diferente; as producións dos discos eran o aproveitamento minimalista dos recursos instrumentais. As líricas eran outra historia; acostumados a versos directos nas cancións que escoitabamos, dixerir cousas como “Nefertite nao tiña papeiras” ou “Era un redondo vocábulo”; unha especie de hermetismo musical que nos apaixonaba.


E un día, xa na nosa transición democrática (en verdade transitamos de cara a unha democracia?) anunciaron: José Afonso, en Redondela. E foi. No pavillón deportivo, unha tarde sen moita cerimonia. O cantante viña en tren (no comboio ascendente) con dous músicos de acompañamento e os instrumentos. En Tui, pasada a Aduana sen nada que declarar, os agardaban amigos de Vigo para trasladalos e aloxalos nos seus domicilios. Alí, no pavillón, estabamos un público fiel e devoto. Debeu ser a primeiros dos anos 80, porque meus fillos eran pequenos e pedían unha e outra vez que cantara “Milho Verde”, que era a canción que escoitaban na casa e que máis lles aquelaba. No entremedio, o cantante baixou do estrado e alguén mo presentou; penso que foi a xornalista e amiga Begoña Moa, que, seguramente estaba no grupo de persoas que os trouxeron. Alí estivemos falando, posiblemente de músicas ou de calquera cousa. Logo continuou o concerto, e cantou Milho Verde entre outras cousas. 

Ignoro a data e a ocasión daquel concerto. Non atopei dato en papeis oficiais sobre quen o contratou (o concerto era público e municipal) O único que queda era o recordo dunha conversa entre cancións. Asistín a outros concertos (lembro un no pavillón de Vigo no que actuaron tamén Carlos Puebla y sus Tradicionales) e co correr dos tempos convertinme nun de tantos coñecedores da obra de José Afonso, e gardo, xunto cos discos de vinilo (non podería ser de outro xeito) toda a literatura sobre a figura dun cantor auténtico, dunha persoa sen rimbombancia co que estiven conversando unha vez hai ben de anos para conservar a memoria e a nostalxia.


E non quixera acabar sen sumar unha referencia que me achega miña filla Ana, a que reclamaba aquel Milho Verde; son frases pronunciadas por outro cantante portugués, un salto no tempo no que Salvador Sobral dixo na gala dos premios da música e a poesia galego-portuguesa Auditorio de Galicia - Santiago de Compostela en 2018:


“Toda Espanha ten as costas voltadas para Portugal e a Galicia de repente está eternamente apaixonada por Portugal. Ás veces sinto que non é recíproco porque os portugueses non saben moito sobre Galicia e non se interesan moito, mais vamos mudar iso, eu vou chegar e dicer: “Ai, ó final eles son simpáticos, non é?”. 

Este tipo de iniciativas son para fomentar esa amizade, porque xa fomos un, e  por que non seguir sendo un doutra maneira, non?”


Estas palabras –engade Ana– só se poden entender coma consecuencia do salto de fronteiras que fixera José Afonso naquel tempo pasado. Un salto que foi máis que físico: foi musical e cultural; 

Grazas a aquelas decisións, hoxe en día, autores portugueses coma Salvador seguen bebendo da música do Zeca e nadan con el nas augas do Miño para seguir chegando a nós. 

Isto non sería posible se, hai 40 anos o Zeca non mirara cara ó mar portugués do norte e Galicia non se sorprendera descubrindo que tamén toca mar polo sur. 

sábado, 12 de febrero de 2022

 A nostalxia é como é 

Ven a ser un patrimonio e privilexio das persoas de “certa idade”; cando deixamos máis vida por atrás da que nos agarda por diante temos dereito a repensar un pasado que nos mira dende unha fotografía antiga. Chegados a ese punto activamos o recordatorio e revivimos momentos particulares nos que tiñamos a mesma idade que agora teñen os nosos netos. Os nenos perdidos do país de Nunca Xamáis dos que falaba o libro eran figuras da memoria, anacos de pasado, fantasmas da nostalxia. Viven frescos dentro de nós, poida que nos rouben un pequeno sorriso e, ao final, non queda máis que fume



lunes, 31 de enero de 2022

 Anti clerical


Nunha viaxe que fixermos hai anos cuns amigos a Sicilia chamounos a atención –entre outras curiosidades– unha pintada nunha igrexa do centro de Palermo: “Cloro al clero. Viva Giordano Bruno”. A pintada, á par que anticlerical estaba feita ás claras por un grafiteiro culto. Por un lado pedía unha limpeza no clero a base de botarlle lixivia, e polo outro reivindicaba a figura do frade heterodoxo que foi queimado vivo por afirmar teorías que hoxe son evidencias científicas. Como en outros notables casos como  Copérnico ou Galileo, a Igrexa Católica, que sempre considerou que un pensador con cabeza propia é un perigo (porque é mellor ter fe, que, a fin de contas é pensar coa cabeza prestada), aplicou en casos como este o perdón vaticano, que consiste e facerlle a vida imposible a Galileo e pedirlle perdón uns séculos despois. (Máis datos sobre Giordano Bruno, na Wikipedia; a súa estatua está en Roma, nunha das prazas máis fermosas da cidade, no Campo dei Fiori, onde foi executado)

A insoportábel levedade de ser anticlerical vai, no meu caso, parella co respecto que deben merecerme as institucións sociais, relixiosas ou de calquera outra caste e condición. Vaia isto por diante porque, a partir de agora voume referir á Igrexa Católica española de agora mesmo, xusto en dous aspectos que son noticia fresca: a enorme inmatriculación de bens a nome da entidade espiritual e a actitude episcopal diante dos numerosos casos de abusos de pederastia por parte de membros consagrados da Igrexa.  No primeiro caso converteron á corporación relixiosa na máis grande empresa inmobiliaria do país, e no segundo, a Conferencia Episcopal  dedicouse a mirar pasar avións mentres medran as acusacións. Insisto, para falar de estes temas polémicos, nos que xeralmente hai máis barullo que  ideas e onde pode máis a tripa que a cabeza, mando por diante un pouco de respecto nas miñas opinións.

O primeiro dos temas é de índole económica; a Igrexa ven, desde tempos pasados –“ma non troppo”– nos que se constituía como poder efectivo. Sería fácil sacar a relucir frases dos Evanxeos como a de darlle ao César o seu, e a Deus o que corresponda. Polo visto, os grandes estrategos da fe prefiren acugular todo no mesmo saco: o do César e o de Deus e logo facer caixa. Como potencia económica, a Igrexa é impune gracias a concordatos eternos que ninguén intenta poñer ao día. Baste con dicir que agás das inmatriculacións, a estrutura económico espiritual manexa as finanzas en diñeiro negro (vodas, bautizos, enterros, misas de ánimas, todo vai cobrado sen factura nin iva, e a iso hai que engadir as esmolas) Lembran aquel roubo do Códice Calixtino? O fulaniño aquel tamén levara no mesmo lote unha cantidade en metálico que non estaba contabilizado, e nin se decataran do roubo.

Referente ao outro tema, os casos de pederastia, España (a España católica) vai a anos luz da xustiza internacional; os casos de abusos nas igrexas, que lle custaron unha millonada á dioceses de Boston, hai anos, está agora en investigación e xuízos en toda Europa; o mesmo Papa pide a cada momento  que se apliquen as leis a estes casos. Tamén está a cuestión da homosexualidade, que aflora en toda Europa e pon cara a relixiosos que afirman a súa condición. Pero os bispos españois nin investigan as denuncias nin aceptan a homosexualidade (hai bispos incluso que afirman que é unha enfermidade e que se pode curar con rezos).  Confunden pecado con delito; o primeiro poden perdoalo nun confesionario, pero o segundo hai que xulgalo en tribunal ordinario e, chegado o caso, sentencialo segundo as leis do Estado.

Vistas así as cousas calculo que os representantes católicos de España, salvo as excepcións debidas, volverían a queimar a Giordano Bruno, pero esta vez, con gasolina. 

E insisto, todo isto co máis profundo respecto debido pola miña parte. Aínda que en cuestións de respecto eu sigo aquela norma que aprendín cando mozo nun letreiro que campaba nunha barraca de tiropichón, nas festas da Coca da miña vila; dicía: “Respete y será respetado, quien rompa el espego, lo paja”  Pois iso, alguén ten que empezar a “pajar” polos “espegos” rotos. 

martes, 25 de enero de 2022

 Libro do Café - Un barrio da infancia 



Nesta páxina, a ilustración ven a ser unha vista de paxaro ou de dron dun barrio de Redondela que corresponde coa miña infancia. Deixo á interpretación dos lectores adiviñar cada esquina daquel lugar, hoxe totalmente transformado, non sei se para ben ou para mal; cada quen pode opinar, que, de momento, é gratis.

miércoles, 19 de enero de 2022

 Tempos confusos


Dicía Bertolt Brecht (e non Golpes Bajos, como pensa moita xente) que son malos tempos para a lírica. Tampouco, penso eu, son bos tempos para a épica. Non son bos tempos para nada, excepción feita para as empresas farmacéuticas, que se sempre son beneficiarias da rendibilidade e o valor engadido das miserias do mundo, neste caso, os beneficios son terriblemente inmorales. Os tempos son confusos e nesa cerimonia da confusión sempre gañan os mesmos. Neste andazo pandémico nacen palabras que aprendemos inmediatamente polo noso ben: vacinas, con nome propio, non como antes, que –supoñamos– a vacina da gripe ou do sarampelo eran iso, a vacina da gripe e do sarampelo, sen marca rexistrada; acudimos a que nos fagan a “pe-ce-erre” con experiencia demostrada, con camiño coñecido e coa comunicación por “ese-eme-ese” para saber se somos negativos ou positivos; dominamos a técnica da avaliación por antíxenos e nos convertemos en expertos analistas, furando o nariz, metendo o moco no tubo e agardando que a raia suba polo plástico; incluso somos facultados para nos dar unha baixa laboral, cousa nunca vista. Vamos dun lado para outro cun certificado de vacina ou algo parecido, metido nun cadrado máxico dentro do móbil. Pero a partir de aí todo é confuso. A palabra imperante é Protocolo, que ven a ser como os mandamentos escritos na pedra do Sinaí. Cunha enorme diferencia: non están ben escritos e mudan a cada momento. Un exército de rastreadores trata de seguir a pista de miles de persoas que tomaron xuntas o vermú, foron a un partido de fútbol ou coincidiron a tomar as doce uvas. Traballo pouco menos que imposíbel.

E agora, xa trivacinados, enmascarados, despois de facer todas as probas que nos converten en negativos, aínda as cifras de xente “tocada” polo becho é enorme. Certo é que a virulencia de contaxio ven a ser coma unha gripe, pero a xente segue sen saber que facer. Na memoria histórica da Medicina podemos lembrar aquela Gripe Española que arrasou con poboacións enteiras nun tempo en que non había nin test nin móbiles nin información do asunto. Lembramos como famosa unha Gripe Asiática nos anos 1957-58 que tamén foi mortífera. Agora lidamos con este reboutallo de ideas, decretos, ocorrencias e sentencias que temos que cumprir sen saber ben como.

Os tempos da pandemia son confusos e todos, pacientes ou impacientes tratamos de sacar a cabeza fóra da confusión. Os tempos da sociedade deste primeiro cuarto do século tamén son confusos. Vivimos nunha aparente democracia, cunha sociedade de escasa preparación política e cuns políticos de escasa preparación social e moral. Todo se enmaraña; toda a clase política de Occidente (cadaquén entenda ese concepto) vive nunha confusión, todos pasan o seu tempo de políticos nunha dialéctica pobre e falsa; nunca houbo tanta mentira impune a circular polos vieiros dixitais, que é onde se mostran os políticos. A vella frase, “quen vixía ao vixilante?” faise necesaria. Non hai control de nada, os xuíces amosan un poder confuso, a máxima agrupación xudicial caducou fai tres anos e ninguén ten a decencia de dimitir unha vez acabou a función; a imparcialidade e xusta aplicación das leis perdeuse nun mar de contradicións e impunidades. A tendencia de gobernantes variados pasa a ser unha estratexia para conservar o poder que lles toca por elección democrática, unha elección que semella máis un concurso televisivo que unha cerimonia electoral. Esquecemos que a sociedade ten, de por si, un pacto co Estado; nos, os cidadáns conformamos o Estado e o Estado ten a obriga de protexernos, de nós mesmos e dos gobernos que xestionan o bo funcionamento do Estado. Isto é así ou debera ser. Todo se confunde e todo se esquece, ata o máis elemental xogo político. 

Só unha cousa está clara: o número de pobres aumenta no mundo de xeito exponencial, ao ritmo da pandemia, mentres que o número de ricos é o mesmo, so que con máis cartos nos paraísos fiscais, onde non contribúen ao Estado e onde medran día a día as fortunas de forma obscena. Sen confusións.

viernes, 31 de diciembre de 2021

O libro do café



 O Libro do Café

Hai uns anos comecei a debuxar un libro que me regalaran aproveitando unha vella axenda de tapas de coiro e que reencheran de papel groso. Un día si e outro non, facía un deseño sobre a marcha cun texto de calquera ocorrencia que se me dera. 

Chameille O Libro do Café, tal como reza na primeira páxina (aquí arriba) e porque xeralmente as cousas se me inventaban soas no almorzo e usaba o pincel mollado no café para facer efectos ou deseños; é formidable a cantidade de posibilidades do café  como tinta de debuxo. Así que agora vou ir metendo de cando en vez unha páxina tras outra daquel libro que regalei a miña muller coa promesa de seguir facendo máis páxinas. Esperanza sempre me bota en cara que non volvín facer máis debuxos, pero calquera día retomo ao choio e sáenme máis páxinas. De momento ir tirando con estas. Obrigado.

domingo, 26 de diciembre de 2021

 Hai seis meses que decidira retornar a estas páxinas para escribir cando me apetecera e dos temas que me apeteceran, sen necesidade de horario nin día fixo. Polo visto as boas intencións pérdense por camiños inexplorados.


Pero vamos a intentalo de novo. Aquí estou, no ano dous da era das pandemias (pandemías, que din os portugueses) chegados a un punto da Sexta Ola e con un panorama digno dunha película de ciencia ficción de serie B. Son os tempos propicios para elaborar calquera teoría; todo mundo parece saber de todo, e aparecen teorías científicas que parecen obra de calquera dos malos de Batman.


Pero hai unha que acabo de descubrir en arquivos “cientificamente demostrados” (a frase é un clásico) que me chega por fontes dignas de todo crédito (outra frase clásica). É a seguinte.


Como todo mundo sabe e experimenta, a PCR consiste nunha palla que nos meten polo nariz ata o cerebro e logo meten nun tubiño para facer as análises (non as analíticas, que son outra cousa) e nos din se somos positivos ou negativos. A cerimonia xa pasou a ser, despois de dous anos, un clásico, xunto coas colas das vacinas. Pero, que sabemos desta operación?, que fan co pauciño dos mocos nos laboratorios? A resposta que dan os arquivos científicos e as fontes acreditadas é a seguinte: o pauciño que nos meten ten, en realidade un microchip (o famoso microchip¡) que nos coloca dentro nos nosos miolos un programa para converternos a todos en comunistas¡ De aí o nome, PCR: Partido Comunista Revolucionario. E así, coma quen non quere a cousa, nos están convertendo en marxistas máis ou menos leninistas. Isto está avalado por estudos dignos de crédito e cientificamente demostrados. 


Ben. Evidentemente todo este conto non e máis cunha broma que que acabo de inventar,  pero nos tempos que corren, un despropósito como ese, metido nas redes sociais e repetido por aí adiante, pode chegar a converterse en artigo de fe. Cousas peores esta a verse por aí adiante. Estamos nos tempos da ignorancia considerada como unha das belas artes. Os líderes mundiais, nacionais ou provinciais son, polo xeneral, dun nivel asustante. Un cúmulo de incultura, insensatez e chulería manda nas grandes decisións dun mundo no que o que máis importa é impoñer uns criterios particulares polo simple feito de que son os nosos. Trátase de pisar á competencia utilizando calquera medio que xustifique o fin que perseguimos. E mentres enchemos o mundo de parvadas, os grandes organismos internacionais sorrín e acumulan beneficios. Parafraseando a Monterroso, cando despertemos do noso pesadelo, o dinosauro do Capitalismo aínda vai estar aí.

lunes, 28 de junio de 2021

Retorno como o criminal

 

Retorno como o crimnal volve ao lugar do crime.

Hai máis dun ano que deixei de escribir neste blog como viña facendo de xeito regular. 

Resultou que hai días me pediron que pronunciase o pregón da Feira do Libro en Redondela, e sucedeu que o día estaba cruzado de chuvia e vento; o pregón houbo que lelo nas dependencias do auditorio municipal, onde, por causa dos protocolos pandémicos so deu cabida a ducia e pico de persoas. Así que reinauguro o meu blog con. esperanza (ilusa) de que o poidan ler algúnhas persoas máis. 

Creo que volverei a meter neste eido bloguero algunhas cousas que se me vaian ocorendo.


Grazas e saúde para todos.




Pregón da Feira do Libro


Boas tardes e bos libros


Antes de nada teño que dicir que non son moi amigo dos pregóns para anunciar festas ou  acontecementos, pero por circunstancias especiais en tempos especiais, vou a actuar como pregoeiro e así van ter a seguridade de que serei breve.


Cando eu era neno e os meus amigos tamén, hai ben de anos, de vez en cando saía polas portas da casa do concello, do concello vello, un rapaz batendo a todo bater nun tambor, unha caixa militar con aros dourados que, ao correr do tempo, acabou no soto da miña casa, a onde foi levado por meu irmán e a banda amigos que facían grupo. O rapaz do tambor era, como eu agora, o pregoeiro e recorría a vila Botando o Bando, e a xente saía as portas e preguntaba: “Para que é o bando?” e o rapaz respondía –supoñamos–: Para pagar a contribución. E proseguía pregoando a información percutida e barullenta pola vila adiante.


O correr do tempo mudou as vontades de facer as cousas; a contribución e todos os impostos municipais son de cobro automático e domiciliado nunha conta bancaria que non é máis que unha clave nunha pantalla. Toda a burocracia e toda a información e comunicación é, cada vez máis, un concentrado algorítmico que se refreixa no espelliño máxico co que tamén podemos falar por teléfono. Cada vez máis evolucionada, a pequena pantalla que levamos enriba nos controla, nos informa, nos fai rir, nos avisa e convértese na nosa pantalla de cine, no noso xornal diario ou no noso libro sen follas. Tamén é o noso control, o que nos identifica, o que avisa de onde estamos e o que facemos. Nin Orwell no seu libro 1984 pensou nun vixiante universal como o pequeno telefoniño móbil que xa non é telefoniño. George Orwell, tamén era un tocador do tambor do bando. “Para que é o libro, Orwell?” “Para que teñades coidado co que facedes coa democracia, que no é de pedra e pode romper”


Dentro de tres ou catro pandemias, a saber como será ese espello dominante no que xa lemos libros, vemos cine e pensamos que estamos informados, é temos o noso posto de traballo na nosa casa, polo cal xa é imposíbel facer asembleas de obreiros. Poida que, daquela, xa non teñamos nin feira de libros e todos, illados, confinados nunha burbulla de plástico, andaremos cos espelliños, conectados para todo, para pedir de comer, para votar aos políticos que só fan política contando chistes nas redes, para falar coa xente, para dar abrazos sen tocarse e bicos na pantalla, para cantar ao infinito e falar para a feira…. So vos pido que, chegado ese momento, no que probabelmente xa non estaremos moitos de nós, alguén teña un impulso de gardar un libro de papel, e cando lle pregunten: Para que é o bando?  Responda: para que a xente libre lea libros 

martes, 23 de abril de 2019

Punto y aparte

 J.A.Xesteira
A mis improbables y escasos lectores.
Semana a semana volcaba en este blog un artículo de opinión que previamente enviaba al Diario de Pontevedra para ser publicado el sábado. Así sucedió, sin fallar una semana, durante diecinueve años, que, como el tango, no es nada, pero fuera del tango son muchos artículos (calculen a 54 por año), mucha historia, muchos mangantes en forma de políticos (algunos, hay que aclarar, fueron personas decentes) muchos sucesos, y mucho tiempo pasado. 
Ahora acabo de decidir parar el carro, dejar a un lado la opinión sobre “los eventos consuetudinarios que acontecen en la rúa” (tal es la definición canónica de la noticia) y pasar página. He agradecido personalmente a los amigos del Diario de Pontevedra las atenciones que han tenido a lo largo de estos años, me han dejado la puerta entreabierta por si se me ocurre cualquier cosa publicable… Y me he ido.
Todavía no sé como alimentar este blog, un animal tecnológico virtual que come de todo y a todas horas. Creo que pediré ayuda a mis hijos para que me maquillen el espacio de escritura y después pensaré qué meter dentro; seguramente más escritos a vuelapluma, dibujos, esbozos, ideas de bote pronto o cualquier otra cosa de fabricación propia. 
Vivimos tiempos en los que hay demasiada gente opinando para tan poca opinión; todo gira en torno a dos posiciones: Nosotros y Ellos. El sentido común escasea y el avance del Capitalismo más feroz tapa cualquier intento de solución democrática. Solo queda un enorme espectáculo de marionetas teledirigidas. Como decía el escritor argentino Osvaldo Soriano, hay que saber abandonar el escenario antes de que el espectáculo se vuelva grotesco. 
Por lo tanto, pongamos punto y aparte. Nos vemos.

sábado, 13 de abril de 2019

He visto el futuro

 J.A.Xesteira
Acabo de estar en Grecia y he visto el futuro. Creía que el viajero que iba a Grecia lo hacía para reencontrarse con el pasado, con el origen de la cultura, la democracia, el arte, la poesía dramática, el teatro, los dioses, los héroes, el rey Agamenón, el dios Apolo, Melina Mercouri, las mil versiones de Hércules, Zorba bailando sirtaki, los mármoles de la Acrópolis, las Termópilas de Leonidas (“Viajero, si vas a Esparta….), el mar de Ulises y de Kavafis (Viajero, cuando emprendas el viaje a Ítaca…) y todos los santuarios olímpicos, délficos o micénicos. Fui y no encontré la antigüedad en los paisajes griegos, campos con piedras tiradas en lo que fue el pasado de oro de la cultura, los juegos olímpicos, los hospitales de Esculapio y los oráculos antiguos; el resto está guardado en los museos, mármoles y bronces, cerámicas y pinturas. El pasado está dentro, fuera quedan los solares, los descampados del pasado, las ruinas ocupadas por árboles. En los museos guardan los griegos su pasado, seguramente para que no se lo roben los ingleses y alemanes y se lo lleven a sus museos, o se lo destruyan los fascistas italianos y los nazis alemanes porque sí, porque eran enemigos.
En la calle, sin embargo, encontré el futuro, nuestro futuro, quiero decir, que ya es el presente griego, un país tomado como experimento del capitalismo rampante. Conocí Atenas hace años, una ciudad bulliciosa, con turistas y gentes en las terrazas de los cafés, charlando, música de buzukis, mesas en las tabernas bajo los plátanos de las plazas y una vida parecida a la de los portugueses o españoles, a fin de cuentas todos comemos pulpo y sardinas. Me encuentro ahora con un país post-Troika, porst-crisis, post-mortem. El futuro. Nuestro próximo futuro. La mayor parte de las tiendas atenienses han cerrado, da igual lo que vendieran, han cerrado porque la gente ya no tiene dinero para comprar ni cosas básicas ni cosas superfluas, de sociedad de consumo han pasado a sociedad sierva del capitalismo feroz. La ciudad presenta la descarnadura de numerosos edificios que levantaron plantas sobre plantas en la época feliz y quedaron a medias, en el esqueleto arquitectónico de encofrados a la intemperie; los comercios echaron el cierre y ahora solo sirven para que peguen carteles de protesta, de anuncios de compraventas, de sex shop, de todo lo que pueda leer una ciudadania que camina sin rumbo. Grandes edificios que un día fueron oficinas lucen la dentadura mellada de ventanas con cristales rotos y la desaparición de los aparatos de aire acondicionado. Las calles centrales están llenas de turistas y de gente joven sin un plan determinado. Los precios son caros para el viajero medio que un día disfrutaba bebiendo un café frappé en Monastiraki viendo pasar a los griegos con su rosario komboloi en la mano. Cuando hablas con alguien te confiesa que su sueldo de funcionario se ha reducido a la mitad, que tiene que mantener a su padre al que le han quitado la pensión y que nadie llega a fin de mes. La depauperación (le siguen llamando crisis) se palpa. El que puede, emigra, los que se quedan se reúnen para manifestarse ante unos policías a los que se ve en la calle con escaso ánimo combativo (también su sueldo ha sido reducido), el salario mínimo es ya pasado, el presente es un drama económico y ese es el futuro, nuestro futuro. Casi todo el panorama viene pintado en una novela de Petros Márkaris (que llevo para leer en el viaje y ponerme en ambiente) y que comienza con el suicido de cuatro ancianas “para no ser una carga para el Estado”; Márkaris utiliza a su personaje, el comisario Jaritos para explicarme lo que estoy viendo: “La gente ha tirado la toalla y ha caído en el fatalismo; ¿se acuerda de aquella consigna electoral: Para un futuro mejor? Ahora le hemos dado la vuelta: Para un futuro aún peor” Los autobuses están llenos de gentes serias mirando en sus móviles si queda alguna esperanza; los vigilantes de los museos miran al infinito, aburridos e indiferentes (podría llevarme el Poseidón, si fuera más pequeño, y estoy seguro que no moverían un dedo). El país está vendido, el aeropuerto ateniense es alemán, los trenes son franceses.
El Capitalismo ha convertido un bello y alegre país en una tragedia griega. Salgo de Atenas hacia el Peloponeso y veo uno de los síntomas de la mano del capitalismo: la colza. La he visto en otros países; donde antes había praderas y cultivos tradicionales, ahora son grandes extensiones de un amarillo intenso. La colza, como la soja, requiere grandes extensiones, su utilización es como forraje y (¡ojo!) como biodiésel. Toda la colza está en poder de grandes compañías transnacionales controladas por firmas desconocidas; cuando hacen falta territorios los compran a particulares empobrecidos previamente gracias a una crisis artificial, se compran terrenos que antes daban patatas, algodón o maíz y se planta colza, una producción muy barata.
La Troika, la tríada financiera formada por la Comisión Europea, el Banco Central Europeo y el Fondo Monetario Internacional, tres organismos que tienen el siniestro honor de tener a varios de sus presidentes en la cárcel, actúa como el bombero incendiario: primero estrangula a un país,  impone la política financiera y realiza la supervisión y aplicación de los llamados programas de consolidación fiscal; a cambio el país que lo necesite recibirá financiación. Si no obedece no obtendrá financiación. El país financiado quedará intervenido, seguirá sus directrices y pierde su independencia política. En España se empiezan a oir voces de posible crisis; cuando vean grandes campos de colza, échense a temblar.
Regreso de mi viaje al futuro justo el día en que empieza la campaña electoral, una campaña que empezó hace casi un siglo. Los candidatos ofrecen un discurso confuso con la intención de ganar y gobernar, no hablan del futuro porque no lo conocen. Yo lo he visto, es como el futuro que describía Leonard Cohen, otro que amaba a Grecia y vivió largo tiempo en sus islas donde compuso bellas canciones: “He visto el futuro, hermano, es un crimen”.

jueves, 11 de abril de 2019

De lo legal a lo justo

J.A.Xesteira
¿Usted de quien era más amigo, de Robín de los Bosques o del rey Juan y sus secuaces, el sheriff de Nottingham y los normandos? Yo también, como usted siempre vuelvo por el proscrito contra el rey. ¿Y de quien es más amigo, de los indios o de los vaqueros? Reconozco que hace tiempo, como usted, era más del toque de corneta del Séptimo de Caballería que de Sitting Bull, pero con el tiempo y un poco más de cultura, me volví partidario de Caballo Loco y los sioux y no del asesino gilipollas del General Custer. Y en lo tocante a piratas, apuesto que todos estamos con el capitán Kid y no con los virreyes de Maracaibo (ni con Morgan, que era un pirata traidor, que se hizo corsario, un pirata-funcionario del Estado). Creo que lo tenemos claro, si hay que mostrar simpatías siempre volvemos por David y no por Goliat, el débil nos es más simpático, seguramente porque pertenecemos a la parte débil de la sociedad. Si nos dan a elegir entre Pat Garret y Billy the Kid, o entre Zapata y Porfirio Díaz, no lo dudamos, siempre elegimos al bandido romántico. Claro que nuestra cultura es básicamente cinematográfica; hemos aprendido más en el ritual de una sala a oscuras, en comunión gozosa con nuestros camaradas de gallinero, contemplando las hazañas de los grandes héroes, a espada, sable, flecha o pistola contra los villanos detentadores del poder, que en los libros de Historia de nuestro viejo bachillerato, que un día chapamos para aprobar raspado y al siguiente lo olvidamos (e hicimos bien, porque mentían como bellacos, con tanto cristianismo y tanto mártir y tanto rey piadoso y benévolo) Para nosotros siempre el bandido es el bueno, el romanticismo siempre está de su lado. Las películas, pese a todo, mentían, Robín Hood nunca existió, el rey Juan era igual de malo que cualquier otro rey por comparación, pero gobernó su país en ausencia de su hermano Ricardo Corazón de León, un tipo de poco fiar, que se gastó el tesoro real y gravó a sus siervos con impuestos de miseria para ir a combatir a las Cruzadas (que nunca ganó) mientras que Juan Sin Tierra tuvo el honor de ser el que instauró la Carta Magna (la auténtica, la única que tiene ese nombre). Los piratas eran una tropa más organizada de lo que cuentan en el cine, tenían sus códigos y se dedicaban al mismo comercio y rapiña que los reyes de Europa. Los indios no eran salvajes como nos pintan en la pantalla; tenían sus leyes, su cultura, y su organización (eran más avanzados en la conservación del medio ambiente que los civilizados de ahora mismo).
Y sin embargo, si lo analizamos con rigor, ellos son los fuera de la ley, los proscritos, los outsiders, los fuorileggi, los outlaws, los bandidos. ¿Por qué nos atraen tanto los que están fuera de las leyes y no los que dictan, aplican y hacen cumplir el imperio de la ley? Seguramente porque, en el fondo, no nos fiamos mucho de los que hacen, aplican y sancionan con el imperio de la ley. Porque, en el fondo, creeemos que los forajidos son ilegales, pero justos. El paradigma de Robin Hood, el bandolero que roba a los ricos para dárselo a los pobres, es una figura que cruza todos los tiempos y todas las civilizaciones, la del que se rebela contra la injusticia sostenida por las leyes. A fin de cuentas, las leyes las hacen cualquiera, la justicia viene hecha desde el fondo de los tiempos. En los pasados siglos aparecen los bandidos generosos contra el Poder, detentado en una serie de personajes que van desde el caudillo o presidente de un país hasta la banca que posee el capital, pasando por una serie de intermediarios organizados para explotar al campesinado o al incipiente proletariado. Así surgen bandoleros en Europa, cangaçeiros en Brasil, montoneros, guerrilleros, los clásicos outlaws del Far West y todas las variaciones posibles sobre el mismo esquema. Se trata de gente con un ideario mínimo: las leyes amparan la injusticia y por tanto debemos restaurar las cosas para que sean como deben ser. En tiempos pre-marxistas se trataba de una lucha de clases en la que los ricos dictaban las leyes y los pobres se organizaban fuera de ellas para reclamar lo que en justicia les pertenecía. Encontramos así la primera diferencia entre lo legal y lo justo.
Demos un salto. De aquellos bandidos románticos, desde Robín y sus arqueros hasta hoy han sucedido muchas cosas. Una, importante, que los antiguos bandidos acabaron por convertirse en guerrilleros, primero contra los colonizadores y después contra los que echaron a los colonizadores y que no eran muy diferentes de ellos. Desde Pancho Villa hasta Fidel Castro, pasando por Bolívar, Sandino, Garibaldi y todos los héroes más o menos románticos, todos fueron en algún momento declarados bandidos fuera de la ley. Y ahí es donde la cosa varía, porque ganaron sus guerras y por tanto tienen estatua de héroe, si las hubieran perdido hubieran quedado bandidos para siempre. Los movimientos revolucionarios americanos, los más conocidos, siempre comenzaron por un ilegal, un bandido (más tarde, un terrorista, que es una palabra que sólo pueden aplicar desde el poder, cuando se aplica hacia el poder le llaman intervención militar para restaurar la democracia (véase Chile 73 o Irak, Siria, largo etcétera). Che Guevara, el último héroe romántico, era un fuera de la ley, pero su figura trasciende incluso la Cuba castrista. Todas las independencias y revoluciones comenzaron fuera de la ley, desde la francesa hasta la de los Estados Unidos (con lenguaje actual diríamos que Washington fue un terrorista que se alzó contra la legalidad vigente de Inglaterra). Nuestra guerra de Independencia (una de las mayores estupideces de nuestra Historia (echamos a los franceses para poner a un rey injusto y felón) era una ilegalidad, pero el pueblo era quien ordenaba.
A estas alturas quizás usted esté esperando que hable de Cataluña, del procés y sus personajes variopintos. Pero no, simplemente quería hablar de Robín Hood, piratas, indios y vaqueros. Ilegales pero justos.

viernes, 29 de marzo de 2019

¿De qué se ríen?

 J.A.Xesteira
Mientras los ocurrentes políticos nos entretienen con sus campañas y nos cabrean con sus alardes de ver quien la tiene más grande (la vanidosa autoestima, me refiero), las cosas verdaderamente importantes pasan por la parte de atrás de las noticias; los Medios las publican, pero, ante el espectáculo obsceno de la política en efervescencia, todo lo demás se apaga. Entre las noticias falsas y las noticias interesadas, entre las confecciones de listas originales en las que entran novedades sorpresivas y salen grandes clásicos (todos con servicios prestados bien remunerados) lo que de verdad debiera interesarnos pasa desapercibido: vemos el dedo que señala (y nos lo meterán en un ojo para cegarnos) y no vemos la gran luna de la vida real del país. Todos sacan de la manga figuras en las listas para maravillar al votante: toreros, fascistas de primera línea, deportistas retirados, semicorruptos, novedades de última hora, desconocidos con pedigrí en otros mundos… Todo vale. Las financiaciones restringidas ponen de manifiesto que sin dinero no hay paraiso fiscal y que los bancos son los que tienen ahora la sartén de las elecciones por el mango. Todos prometen al mismo tiempo cosas que nunca llevarán a cabo cuando estén en el poder (cualquiera de ellos, según las estimaciones estadísticas puede ser nuestro próximo presidente del Gobierno) Derogaciones de leyes para-cuando-sea-presidente, bajada de impuestos para-cuando-gobernemos-nosotros, y otras maravillas para el país. Después están las redes, en las que todos meten apoyos falsos, cuentas de personas inexistentes y falsedades que nadie filtra.
El mundo no está mucho mejor. Mientras los ingleses se complican la vida con su ser-o-no-ser europeos, el presidente de México exige que España pida perdón por el genocidio indio, lo cual sería de aceptar si el presidente mexicano fuera un indio, pero en realidad es descendiente de conquistadores; el presidente de EEUU reconoce que los judíos son los dueños del Golán y Gaza sigue siendo un gueto, con lo cual Israel repite un viejo esquema en el que una vez fue víctima y ahora es verdugo. Y siguen las guerras árabes, en las que España –o las empresas beneficiadas– ganan una auténtica fortuna con la venta de armas. Y mientras tanto el mundo sigue girando envuelto y asfixiado por toneladas de plástico.
Todo ese espectáculo, puede que de forma inconsciente, oculta al país real, el país que tiene que hacer equilibrios para llegar a fin de mes, el país que vive de la pensión del abuelo y del risga, el país que aumenta la cola del paro, bajo el peso de un ERE considerado como un arma de destruccción masiva de empleo. Los políticos que sonríen permanentemente lo ignoran, son seres que, pese a su juventud, no van a comprar al super, no hacen cola en las urgencias hospitalarias, no se buscan la vida: ya la encontraron.
El problema más grave con que nos topamos ahora mismo y que aparece en todos los Medios, perdido entre los fuegos artificiales de la campaña electoral, es el del paro. Es una constante en todas las preocupaciones estadísticas, pero parece que nadie se da cuenta de ello, al menos los políticos de las sonrisa etrusca ni lo citan ni tienen nada que ofrecer en ese terreno. El sistema métrico liberal, el Capitalismo rampante que nos gobierna, lo tiene previsto: habrá miles de parados de aquí a nada, y los que trabajen lo harán de manera obediente a las leyes dirigidas por el Capital y santificadas por el Estado.
El cambio evidente de sistema empresarial-obrero, la tecnificación y todo ese rollo macabeo que suelen contarnos es una realidad; las empresas, que vivían de producir ahora vive de mover dineros (mejor si son públicos) de un fondo a otro. Las bases estructurales del trabajo cayeron hace tiempo, sin  que nadie moviera un dedo para impedirlo: las jornadas ya no son de ocho horas, ni siquiera de seis días a la semana (los domingos también son para trabajar), las horas extra son gratis y sin contabilizar para la seguridad social, los trabajadores en prácticas (o “becarios” sin beca) que los políticos mueven como propaganda, trabajan sin sueldo y dan gracias por ello. Los obreros del mundo (¡uníos de una puñetera vez!) han pasado a ser siervos de un nuevo feudalismo. Como alternativa, el estado de las cosas promociona la conversión del antiguo menestral, el hombre que vivía de su oficio, en un empresario, un autónomo, e incluso anima a que se junten en cooperativas; pura ficción, el 75 por ciento de las cooperativas no pasa de los dos años, y el 80 por ciento de los autónomos no supera el año de vida empresarial. Pura engañifa.
Otra altrernativa en la que el Estado invierte mucho dinero, el de los profesionales universitarios con formación suficiente como para triunfar. Una alternativa fracasada; la realidad es que no hay investigación, los profesionales liberales sobran, y las ramas sanitarias o docentes ven como su espacio se reduce cada vez más, con el avance del sector privado, que pagará profesionales al peso. Queda la alternativa de la emigración, son bien recibidos en países porque los españoles les salen gratis de formación. Al respecto, hace unos días un chiste de Davila ironizaba sobre el hecho (“O meu fillo está en cuarto de diáspora”) solo que no era un chiste sino un mensaje duro y triste.
Y ahora vendrá la banca, el gran reducto de la delincuencia legal. Se preparan 70.000 despidos y el cierre de inumerables oficinas. El sistema es de una simpleza asustante: no necesitamos oficinas ni empleados, los clientes trabajan para nosotros. Así, la banca se ahorra 70.000 salarios, que le endosa al Estado, que tendrá que pagar paros y ver como se reduce la aportación al fondo de la Seguridad Social. El lema es: no quiero pagarle a este, págale tú.
En un mercado de trabajo masacrado por la temporalidad y precariedad, con una crisis europea que se avecina, con la impunidad de las grandes corporaciones y concentración de la banca camino del oligopolio absoluto, nuestros candidatos al Gobierno sonríen abiertamente pero no hablan una palabra sobre el tema. ¿De qué se reirán?

viernes, 22 de marzo de 2019

Que paren, que me bajo

J.A.Xesteira
Me había prometido a mí mismo mismamente no tocar el tema de la campaña electoral (que todavía no empezó oficialmente) y me mordía los codos por no hacerlo. Pero es inútil, con el panorama político, una selva amazónica en la que hay que abrise paso a machetazos ante la cantidad de vegetación y lianas que nacen como por encanto en cuanto un político campañero abre la boca; no es posible quedar impávido en ninguna de las tres acepciones que da la Real Academia (Impávido: libre de pavor, sereno ante el peligro, impertérrito) Pensaba quedar impertérrito y al margen del asunto que nos trae la votación del cuarto domingo de abril, casi indiferente a la oferta que me llegará por correo y me asaltará desde todos los puntos (des)informativos; me decía que la he visto muchas veces y de muchos colores, he tenido que soportar profesionalmente a tirios, troyanos y nibelungos en campaña de promoción de padres de la patria, salvadores de España, defensores de la clase obrera, vendedores de unguentos mágicos, protectores del pueblo llano-y-soberano (una chorrada eufemística que antes se decía mucho y ahora no tanto), y simples paracaidistas que pasaban por allí, se apuntaron a un cursillo por correspondencia, se metieron en un partido y allí se quedaron chupando hasta la dorada jubilación. Los había soportado a todos y con todos tuve que hacer mi trabajo periodístico durante muchos años. Así que ahora, me dije, paso del asunto y que me quedo impertérrito. Pero llegó la segunda acepción, y como la cosa se ponía peligrosa, me apunté a quedarme sereno ante el peligro, como un sherif desamparado en una película en blanco y negro; pero el peligro es real y duro, y en vez de Gary Cooper uno se convierte en Garibaldi (viejo chiste de Les Luthier). Estaba libre de pavor, pero cada palabra que soltaba un político milenial (por su generación, no por su sueldo) me producía el mismo efecto que la escena de la ducha de Psicosis cuando la vi recién estrenada.
Asomarse a un medio informativo en la fase de noticias de la política es como asomarse a una fosa séptica: todo está lleno de detritus (por decirlo a lo fino); y los propios medios no ayudan mucho, decantados al sol que mas les calienta y con la gramática en horas bajas. Aparece uno que quiere dar armas a cada español de bien (?) “en defensa propia”, al estilo Trump; otro nombra como vigilante de las corrupciones a un tipo imputado por corrupto (su padrino-primera-parte); otro ficha al exjefe de Cocacola, un tipo a la derecha de Bolsonaro que vive en Portugal para pagar menos impuestos; las izquierdas no son capaces de organizar unas listas con la gente que tienen; y cada vez que alguien abre la boca es de echarse a temblar (por ejemplo Aznar, nuestro hombre en las Azores, que afirma que alguien quiere ganar la guerra civil después del golpe de estado del 36) Todo esto sucede en democracia, un concepto cada vez menos claro, una palabra sin contenido, que lo mismo sirve para elegir gobernantes que para esto. Mientras la tropa se enzarza en decir las mayores tonterías jamás vistas en campaña (han hecho bueno a Rajoy y sus frases) todo se reduce a un concurso de ataques de unos contra otros, una especie de “como-gane-os-vais-a-enterar” y nadie explica nada, nadie nos da a entender qué va a ser de este país, destinado a convertirse en un futuro no muy lejano en un territorio lleno de camareros y señoras de la limpieza (no da para más, la ciencia y la cultura brillan por su ausencia del discurso de esta tropa de indocumentados; la sanidad y la educación son temas a extinguir en el sector público, se espera su estreno en el privado para fechas inmediatas). El país, no la patria, que eso es un concepto abstracto, se va al carajo y mientras estos tipos se dedican a desafiarse en duelos de mosqueteros. Mientras los fondos finacieros (la moderna versión del delito legal) compra todo lo que se puede comprar en las patrias de estos tipos, aquí nadie se pregunta de dónde salen los dineros para financiar partidos que ayer ni existían ni tenían cuenta corriente y hoy manejan millones como los viejos narcos: a paladas.
Las reglas democráticas, que no figuran en ninguna Constitución (a fin de cuentas, la Constitución Española es un reglamento fabricado por unos cuantos políticos) marcan un territorio y unos jugadores, y se espera de ellos juego limpio y de nosotros, el publico, un voto pensado, estudiado y reflexionado. No va a poder ser. Ni los ciudadanos entendemos nada de lo que pasa ni hay manera de reflexionar o, simplemente, mostrar simpatía por algo. Dentro de un marco democrático y de las renovaciones de los dirigentes mediante sufragio, se suponía la existencia de unas ideologías; unas ideologías de marca registrada, un sistema de creencias politicas, sociales y económicas que previamente se habían estructurado y condensado en un partido; también estaban otras ideologías, sin marca, como sistema de creencias que no estaba elaborado conscientemente como “marca política”, sino que respondiera a las necesidades e intenciones de la ciudadanía. En lugar de eso, de unas mínimas ideologías, o, simplemente, una idea, lo único que vemos en esta precampaña es una lucha de todos contra todos y la única intención que parece surgir de esta pelea de gatos es que “se-va-a-hacer-lo-que-quiero-yo”
El problema es que vamos a participar en unas elecciones como si la democracia funcionara con un mínimo de seriedad, como si se respetaran las reglas, la disputa política argumentada, la libertad de expresión, la información periodística fiable y no manipulada, y, por encima de todo, un mínimo de sentido común que debiera existir en las cabezas de los jóvenes candidatos: a cada frase aumenta el olor a mentira.
Pensaba quedar impávido, después pensé en abstenerme; al final, la costumbre adictiva me llevará a votar por imperativo moral. Como se decía en aquel viejo siglo pasado: que paren la democracia, que me apeo aquí.

viernes, 15 de marzo de 2019

Redes sociales, asociales y antisociales

 J.A.Xesteira
Mi amigo, que no es un amigo invisible de esos que te regalan una porquería del chino, y al que por respeto llamaré Agrimensor K, una persona abstraída, es decir, fuera de la masa universal de la sociedad, se lamenta de ser raro, kafkiano, diría. Se considera un asocial (Dicc. de la RAE: adj. Que no se integra o vincula al cuerpo social).
Me cuenta y cuento:
– Veras…, tengo un móvil como cualquiera, pero sólo lo uso para llamar y que me llamen, no tengo ninguna aplicación ni mando esemeeses, y cuando recibo alguno, que seguramente será del banco o de la telefónica de turno para ofrecerme créditos o programas, los borro sin leerlos. No tengo guasaps ni ando en feisbuk ni meto fotos en instagram, que por otra parte no hago con mi teléfono, ni escucho música en estrimin, no pertenezco a un grupo de abuelos del cole ni de hinchas de fútbol… Y, claro, me siento en el café con cuatro amigos y yo soy el único que mira para el aire, mientras los otros están dándole al dedo con media sonrisa babeante; no sé lo que están viendo ni me interesa, pero al momento me enseñan un chiste, una foto de un gato o cualquier parvada; y tengo que hacer un gesto de que me gusta. En realidad me importa un carajo, y ya dejé de tomar el café con mis antiguos amigos porque no tengo ganas de quedar como un tonto mirando como los otros están hipnotizados por el espejito. Fíjate que ayer, en un bar tenía a mi disposición todos los periódicos de la barra; era el unico que leía en papel, todos los demás lo hacían en los teléfonos, aunque daba igual, el noventa por ciento de lo que se publicaba en el papel venía por vía del telefonillo, eran noticias filmadas por un cualquiera en su móvil o mensajes que los políticos lanzaban al espacio en cuentas de twitter… Todo está reducido a un mundo que llaman la red social pero yo no estoy dentro de ese mundo… ¡Coño, deja ese puto telefonillo y hazme caso!
Le pedí disculpas de todo corazón y le di la razón, admití que estamos volviéndonos tontos totales y que la cosa empieza a ser preocupante, según dicen los expertos en redes sociales (Dicc. de la RAE; red social: f. Plataforma digital de comunicación global que pone en contacto a gran número de usuarios), que avisan de que ya existen adicciones y  trastornos mentales derivados del abuso de las redes sociales, sin contar los problemas económicos de las adicciones a juegos onlain que no regula ningún gobierno y que ya genera más problemas que la cocaína. Lo dicen los expertos que, paradójicamente, lo difunden a través de las redes sociales, bien en formato televisión, bien en prensa digital.
Lo digital, lo que ocurre dentro de ese pequeño rectángulo de cristal, es lo que gestiona y controla ya nuestra existencia, tanto individual como colectiva. Ya no viajamos para ver, sino para que nuestros amigos nos vean que viajamos. Hace años escribí algo acerca de la fauna humana que hacía el turista en Egipto; nadie contemplaba Abu Simbel sino que se limitaban a pedir a alguien que les hiciera la foto (hablo de la era pretelefonillo, cuando los turistas llevaban cámara) o protestaban porque pasabas por delante cuando hacían la foto (¡señora, somos 1.256 personas haciendo las putas fotos, si me paro en cada una de ellas, estamos jodidos!, les contestaba educadamente). Aquel turistaje devino en este ciberturismo. Nadie se mueve sin haber contratado antes no solo el billete de avión en el móvil, sino que se elije el hotel en función de los puntos que tenga en tripadvaisor y no se va a ningún restaurante que no esté recomentado al menos por medio millón de recomendadores. Ya no hay rincones ni fotografías inéditos; hay barrios enteros que están a punto de colocar alambradas para evitar que las manadas de turistas cuelguen en el instagram a su calle; existe ya una lista de lugares declarados paisaje invadido por el turismo, entre los que son evidentes los millones de gilipollas que se hicieron la foto aguantando la torre de Pisa.
La ingenuidad con que se fuchica en red es enorme. La cantidad de mensajes falsos que la gente traga como artículo de fe crece sin que nadie le ponga coto. Las fuerzas políticas y económicas han manipulado la información que circula y llega a los usuarios, que creen que lo que les ha mandado su amigo es veraz. El ejemplo de Venezuela es evidente, llega a contaminar, incluso, a los grandes canales de información, que dejan pasar cualquier noticia filmada, sin filtro evidente ni comprobación periodística.
Dejo a mi amigo y voy al banco donde tengo mis escasos ahorros y donde pago para que me los tengan. Un  amable empleado me explica un proceso para controlar en mi teléfono como están mis cuentas y operar desde él. Al final de la explicación le digo: “Vale…, cuando todo el mundo trabaje para el banco desde el teléfono tu ya estarás en la cola del paro”. Esboza una sonrisa de desconcierto y no me dice nada. Hacienda ya ha dado otro paso para eliminar el papel y el bolígrafo en las declaraciones de renta. Los políticos se hacen un nudo en sus partes con sus internets; los Ciudadanos hacían trampa en las primarias, los candidatos en campaña viven al servicio del me-gusta-no-me-gusta digital. ¡Y existe la pretensión de que lleguemos a votar a través del telefonillo!
Hasta la iglesia católica prefiere las redes al púlpito. El pároco de Antequera metió este mensaje en guasap: “En nombre de Cristo, ruego a los ladrones devuelvan los copones con las hostias y se arrepientan de este delito sacro”. Al principio pensé que estaba relacionado con el regreso de La Polla Records, pero no, la iglesia se pone el día, como La Polla, que canta "El sistema está muerto (…) la tecnología nos ha derrotado” Entre el párroco y los punkies, ya me he vuelto antisocial (Dicc. de la RAE: 1. adj. Contrario al orden social.)

viernes, 8 de marzo de 2019

En cuaresma

J.A.Xesteira
Pasó el 8-M. Todos apoyaron a todas, todos se hicieron feministas por un día, todos vieron como todas salían a la calle a reivindicar lo mismo que se reivindicaba hace cuarenta y tantos años. Buenos, todas, no, sólo las de toda la vida, no todas las mujeres son feministas, aunque todas lo afirmen; si así fuera habría claras contradicciones entre lo que se supone que es el feminismo (y que tiene unas cuantos derechos muy simples que exigir) y lo que muchas políticas (mujeres políticas) afirman que es “su” feminismo, un eufemismo para no contradecir los principios básicos de varios partidos políticos, fundados todos, no lo olvidemos, por hombres con mando en plaza y pretensiones de llegar al Poder, un lugar donde nunca estuvo una mujer y sólo en los últimos tiempos encontramos mujeres en los círculos más altos (por ahora no habrá reina ni presidenta), un poco por parecer modernos, otro poco por el empuje de la mujer en la sociedad y otro poco por ganarse un voto necesario de la cesta de los votos marginales; en otro tiempo esa cesta estaba llena de los votos de mujeres, homosexuales –hoy LGTBI–, ancianos, inmigrantes y otras minorías menores; hoy esa cesta ya no es un lugar donde meter la mano, aquellas marginalidades son ahora una base de votos que no se pueden perder, y por eso el pasado 8-M hemos visto a los grandes líderes y pequeños lideritos hacerse feministas por un día: todos mienten, están en campaña y la del feminismo es una de las mentiras de la larga lista de todo lo que tendrán que mentir en estos dos meses de largo recorrido hacia las urnas; posiblemente el resto del año tendrán que contentar a otras cestas de votos, principalmente a la de las grandes financieras que son, en el fondo, las que cortan un bacalao antiguo. El 8-M pasó y las mujeres (y hombres) que lo reivindican saben que el resto del año tienen que seguir a pie de obra, porque después de las fiestas la gente se olvida. Pasó el día, pasó la romería. Un día para celebrar cualquier cosa y una cuaresma para padecer la realidad.
Con la Cuaresma también entró la borrasca y se llevó las alergias. Y llovió un poco para que no lo olvidemos. También pasó el Carnaval, la fiesta de los locos que antes era una cosa popular, prohibida durante el franquismo (la iglesia católica tenía el poder y la gloria de prohibir lo que le diera la gana, por algo tenía al dueño de toda España bajo un palio sonrosado de la luz crepuscular –disculpen el toque de bolero rancio–). El viejo carnaval se ha convertido en un desfile de espectáculo y carroza en las calles, un carnaval para contemplar en lugar del viejo carnaval para participar. El espectáculo ganó en pompa, pero perdió la vieja espontaneidad que se guarda en los pueblos y aldeas (aunque filtradas ya por la declaración de interés turístico). Los politicos también se apuntan al carnaval (y no vale el chiste fácil) y presumen de grandes desfiles, pero, que le quieren, echo de menos a las viejas mascaritas de rúa, los merdeiros que se tapaban con cuaquer ropa vieja para ser otra cosa distinta de la realidad diaria.
El miércoles de ceniza clausuró la locura alegre y trajo la seriedad aburrida. La cuaresma; cuarenta días de penitencia y reflexión sin comer carne ni caldo de carne hasta la semana santa. Claro que eso si usted es católico y estrictamente observante de su doctrina; en el caso contrario, la cuaresma no es más que una anotación sin importancia, y la semana santa unas vacaciones para acabar el invierno, que vienen muy bien a todos: dejémonos de tristezas, que no hemos venido a esta vida para sufrir. Pasaron los carnavales pero los políticos mantienen el ritmo frenético en unos pseudomítines concebidos para las televisiones y para colgar en red; el nivel de mendacidad es increible, aunque la gente votadora, paradójicamente, se lo cree. La cantidad de afirmaciones sin fundamento, claramente falsas que hacen circular, desde las televisiones encadenadas hasta los grupos de adictos al “feisbuk” o “guasaps”, aumenta cada día en proporciones mastodónticas. Y eso que todavía no estamos oficialmente en campaña. Parece como si el libertinaje carnavalero se trasladara a la cuaresma triste y convirtieran el tiempo de penitencia en una orgía de promesas electorales y de acusaciones insultantes a “esos”: los rivales.
Después de ver a los principales líderes acusar con una sonrisa juvenil de joven-promesa-con-mucho-futuro a los de enfrente (jovenes y promesas del mismo calibre) uno queda perplejo. ¿Merecíamos esto? ¿qué hicimos para ello? Si nos dedicáramos a la reflexión cuaresmal y volviéramos al catecismo del padre Astete, lo entenderíamos; fueron nuestros propios pecados políticos, sociales y económicos los que han creado a estos personajes, y por lo tanto, una semana antes de las jornada electoral, la semana de pasión y muerte, deberíamos marchar todos los votantes con un cirio en la mano haciendo examen de conciencia, contricción de corazón, propósito de la enmienda (a la totalidad) y cumplir después la penitencia, que nos va a durar cuatro años si no hay por medio una moción de censura, unos pactos más aliñados o unas elecciones anticipadas. Porque la democracia, que conocíamos como la elección de la minoría gobernante, se ha convertido en un tejemaneje de chamarileros.
Tenemos una dura cuaresma por delante en la que los ritos católicos y los ritos electorales se han perdido. La cuaresma es un carnaval moderno, donde los ciudadanos votantes, en lugar de participar de la fiesta de la democracia, vestidos de máscarita-me-conoces, nos dedicamos a ver pasar las carrozas de los lujosos politicos, vestidos con los mejores disfraces de demócrata-liberal-de-centro, todos un poco piratas, llegado el día de la mujer todos se visten de destrozona por un día, en la semana santa todos salen en procesión y el día de las elecciones todos sonreirán como aquel viejo anuncio del netol. Los ciudadanos, simplemente veremos la banda pasar cantando coplas de amor. Seguiremos como putas en cuaresma (ver diccionario de la RAE).

viernes, 1 de marzo de 2019

Reglas de oro, reglas de plomo

  J.A.Xesteira
Hay una regla de oro en novela, teatro, cine y, en general, en cualquier espectáculo artístico: nunca comiences el relato por arriba, hay que ir ascendiendo desde abajo hasta el gran golpe final, de lo contrario, si el principio es muy alto, subir hasta el gran final es más difícil. Tampoco es conveniente descubrir el asesino al principio, porque al espectador ya no le queda con que entretenerse. Claro que las reglas están para saltarlas y hay ejemplos en cine o literatura en donde se revela al comienzo lo que deberíamos descubrir al final. Pero eso sólo está reservado a los grandes genios; sólo si eres García Márquez puedes abrir la novela anunciando una muerte, y sólo si eres Billy Wilder puedes contar una historia desde el protagonista asesinado dentro de una piscina. Para el resto, es mejor comenzar por una sonrisa para acabar en una carcajada, y de eso sabían mucho Chaplin y Keaton. Pero, por lo que se ve, los políticos que están citados para el 28 de abril (San Prudencio, en el santoral católico) desconocen la regla del espectáculo, y salen a escena armando gran follón como jevimetaleros destroyer en la campaña electoral de nunca acabar. ¡Y nos quedan por delante dos meses!
Aún no bien dada la señal de que nos vemos en las urnas, y se disparó un mecanismo de centrifugado. Todo el mundo al extranjero; los del PP que habían ido unos días antes a que los echaran de Venezuela, volvieron de nuevo pero por la parte del festival de música de Colombia, un país que era enemigo de los USA pero que ahora es amigo; la nueva esperanza de los Ciudadanos, Inés Arrimadas salió un cuarto de hora para que le hicieran una foto en Waterloo; y Pedro Sánchez se fue a homenajear a la República Española en el sur de Francia, con flores para Azaña, Machado y los refugiados de las playas de Argelés (¿o eran inmigrantes?). Mientras, dentro, el nivel escenográfico es altísimo, con declaraciones sorpresivas y muchas mentiras. Casado dice que los funcionarios están mal acostumbrados, y que hay que pagarle más a los que se porten bien, evaluar al funcionariado; pero no dice quien evaluará, aunque sospecho que serán mejor tratados “los nuestros”. Toda una declaración de intenciones que no creo que haga muy feliz al funcionariado, a fin de cuentas, los funcionarios son fijos, y Casado es eventual. Dicen mentiras por la cara y se las pescan al segundo (a lo mejor era solo ignorancia atrevida; Casado afirma en entrevista estrella que no hay países con partidos independentistas, y podríamos señalarse unos cuantos en Europa: flamencos y escoceses, por ejemplo y referéndum) Mientras, se hablan de líneas rojas y de que nunca pactaremos con los que después a lo mejor vamos a tener que pactar, y se inventan nuevos conceptos políticos, como el “cordón sanitario” (al principio entendí “condón”, lo cual me parecía algo más lógico por las prevenciones en los pactos, pero después ya vi que no) Mientras cae el telón legislativo los acontecimientos se precipitan, se aprueban en decretos de última hora cosas que dieron vueltas parlamentarias sin aprobación; y se cierran comisiones parlamentarias con los resultados habituales: nunca han servido para nada más que para cobrar alguna dieta. Desde aquí hasta dentro de dos meses veremos cosas nunca vistas, oiremos voces de otros mundos y contemplaremos un espectáculo de luz y sonido como no soñamos, tal y como se supone después de este arranque desquiciado. Los candidatos y sus seguidores no pararán y se gastarán una pasta gansa que nunca sabremos de donde salió. Y después votaremos lo que votaremos y saldrá lo que salga. En esa fase de la película, a lo mejor ya nos fuimos de la sala o estamos dormidos. Nos echará el acomodador.
La otra pelicula, la del mundo, no está mejor. Aquí ya saben quien es el malo, el feo y el bueno. En esa película de serie B que es Venezuela los papeles ya estaban repartidos hace tiempo, ya había director, productor y el canal de televisión que se ha quedado con los derechos. En “lo de Venezuela” todo el mundo mete cuchara, todo el mundo opina y se está produciendo el mayor número de mentiras por segundo en todos los Medios del mundo, y el final, aunque impredecible, si puede acabar como el rosario de la aurora, porque, como buena serie de televisión, los guionistas van modificando el guión según los índices de audiencia. Hay un malo oficial, Maduro, hay un héroe oficial, Guaidó, y hay un ejército de señores de la guerra por los distintos reinos del juego de tronos. Y al fondo, como desde un Olimpo, Donald Trump.
“Lo de Venezuela” era un asunto anunciado; el tan socorrido –y poco leído por quien debiera leer algo más que los tuiters– profesor De Sousa, en su libro publicado el año pasado, anunciaba que el petróleo era el origen de las guerras orquestadas por EEUU (Siria y Libia) y anunciaba que lo siguiente sería Venezuela. En ese joropo venezolano, por si no se acuerdan, la cosa fue así: primero, las oligarquías caraqueñas, que son las que sostienen el import-export del país, cierran los suministros de consumo; USA los apoya y bloquea los bienes de consumo habituales, comida y cuentas del petróleo; después se coloca como autopresidente, una figura antidemocrática en cualquier lugar del mundo, al presidente del parlamento; unos cuantos países lo aceptan por indicación de USA, y esa situación, antidemocrática e ilegal se asume por gran parte de los dirigentes mundiales como “normal”. ¿Qué pasaría si 50 países del mundo dijera que no le gusta el presidente de Holanda o de Ruanda Burundi?
Ese esperpento surrealista es la tónica. El mundo se ha vuelto marxista, de la facción Groucho (“Estos son mis principios y si no le gustan tengo otros”) Este es el presidente, pero si no le gusta, tengo otros, dicen los siervos de USA. Este es el referéndum, y si no le gusta, hago otro, hasta que salga lo que queremos, diría Theresa May. Esta es la democracia, y si no le gusta, tengo otra.

viernes, 22 de febrero de 2019

Una vez, un país

J.A.Xesteira
Un cuento. Érase una vez Un País. Era un país como otro cualquiera, pero sus habitantes, también llamados ciudadanos, creían que eran mejores que los de los otros paises, más divertidos, más felices, más guapos, más…, mejores. En realidad, los habitantes de los otros países pensaban lo mismo. Este Un País vivía fuera de la ley de la gravedad y estaba sometido a la ley de la levedad del ser y del estar; sus habitantes, también llamados ciudadanos, se dividían en dos grupos, uno pequeño, que acumulaba gran cantidad de dinero, y otro muy grande que se repartía el resto, por eso su existencia era leve; en cualquier momento caían en agujeros llamados Paro Obrero, Expediente de Regulación Empresarial, Desahucio o un fenómeno conocido como No-LLego-A-Fin-De-Mes. Pese a todo, los habitantes, también llamados sobrevivientes (la parte más leve de la sociedad) también se creían que eran los mejores del mundo y que vivían en un mundo feliz; de verdad eran felices y hacían fiestas en las que consumían grandes cantidades de comidas y bebidas. En Un País había otros países más pequeños, llamados Autonomías, que tenían unas cualidades diferenciales que llamaban Peculiaridades: cocinaban el cerdo de forma distinta, los de la costa comían marisco y los del interior, corderos asados, bebían vinos distintos, eran gobernados por personajes distintos (que a su vez eran gobernados por el Más Distinto de Todos) y, sobre todo, hablaban lenguas distintas en cada Autonomía pero tenían una lengua común denominadora llamada Castellano y tratataban todos de hablar inglés, debido a alguna tara social dificil de entender (el inglés que hablaban los habitantes de Un País era un puro chapurreo; el castellano que hablaban tampoco era nada del otro viernes, lo que hablaban bien eran las lenguas de los países variados).
Este Un País tenía gobierno independiente, llamado Estado, pero pertenecía a un supragobierno continental, al que llamaban UE, que en el metalenguaje internacional significaba: lugar donde hacer negocios al tiempo que se hace creer a los países y a sus habitantes de que lo que hacen es una política común. Era un simple mercado disfrazado de supergobierno superlegislador. Para pertenecer a UE había que cumplir una condición: vivir en un  sistema de Democracia. Esto era una cosa antigua, de los tiempos de los griegos, que consistía, simplificando, en que los habitantes, aquí llamados electores, elegían a los que les gobernarían durante un tiempo: la mayoría (gobernada) elegía a la minoría (gobernante). Pero en la UE sólo bastaba con decir: somos demócratas, y ya está. En los tiempos de este cuento, la democracia no era más que una marca registrada; los países de la UE podían ser cualquier cosa, y sus gobiernos tambíen, inclúida la posibilidad de ser una cosa antigua llamada Fascismo, que también se disfrazaba con nombres distintos. Por lo demás, en la UE, los que mandaban eran unas bandas ocultas llamadas Lobbies Feroces, que hacían valer un derecho no escrito, el Derecho de Mangoneo. En Un País también la democracia ocultaba a otros Lobbies Feroces que también ejercían ese derecho. En todas partes se firmaban leyes para todo pero después se cumplían o no según el momento y la circunstancia.
Sucedió que en Un País, una parte de él, una de esas Peculiaridades, decidió que no quería arrejuntarse más y que quería ir por libre, y los gobernantes de Un País, apoyados en las leyes llamadas Constituyentes, metieron en la cárcel a los peculiares que querían ir por libre. Y se montó un lío teatral, y en una especie de juego de las sillas, al dar la vuelta, el gobernante Más Distinto de Todos, se quedó sin silla y se la quitó otro Más Distinto. Y el resto de los políticos, llamados La Oposición, se opusieron. Y al final todo acabó en unas nuevas elecciones, que son como un concurso, una primitiva lotería en la que juegan todos los habitantes, aquí llamados votantes, para decidir quien será el próximo gobernante Más Distinto de Todos. No tiene mayor trascendencia, suele suceder cada cierto tiempo y con este juego de azares y fortunas se le da a los habitantes, aquí llamados partidarios, la ilusión de que con meter un papel en una caja consiguen cambiar los gobiernos. En realidad sólo deciden entre tres o cuatro personas que previamente fueron colocados al frente de unas peñas políticas llamadas Partidos para que los Lobbies tengan un interlocutor con quien negociar.
En este Un País se da la circunstancia de que hay que elegir representantes para la UE, y, para aprovechar el viaje, se eligen a los Distintos de las Autonomías Peculiares y a los Jefes de Tribu de los llamados Concellos-Ayuntamientos. Pero antes hay que elegir al próximo Más Distinto de Todos. Todo este movimiento lleva consigo grandes gastos de los Partidos, que nadie sabe de donde sacan el dinero. Todo está en campaña electoral en Un País. Los candidados a SuperDistinto, cuatro, se atacan entre sí y anuncian que si ganan no pactarán con Esos (los otros), pero saben que después tendrán que pactar con los Cualquieras, como ya hicieron sus antepasados (el distinto Aznar pactó con los independentistas catalanes para ser presidente, el distinto Felipe González, también pactó con los independentistas catalanes). Es una norma no escrita en Un País, que una cosa es la pelea de discoteca y otra cosa es la resaca del día siguiente.
Los llamados Candidatos, que son los que van a pactar con cualquier cosa dentro de unas semanas, son todos parecidos, jóvenes, obvios, vulgares, con muchas promesas pero sin ningún contenido que las avale. Pero, sobre todo, son candidatos modernos, sin sustancia que pueda provocar rechazos e intolerancias, son candidatos sin gluten, sin azúcares añadidos, sin cafeina, sin lactosa, sin grasa, sin conservantes ni colorantes, tal y como le interesa al Sistema Control. En los Viejos Tiempos las tribus eran gobernadas por los ancianos, que tenían la sabiduría de los tiempos; en estos Nuevos Tiempos parece que van a mandar los reclutas novatos. Por eso este cuento no acaba con un colorín colorado, sino que es un cuento de nunca acabar en Un País imaginario.